"Obłoki" Czesław Miłosz

Obłoki, straszne moje obłoki,

jak bije serce, jaki żal i smutek ziemi,

chmury, obłoki białe i milczące,

patrzę na was o świcie oczami łez pełnemi

i wiem, że we mnie pycha, pożądanie

i okrucieństwo, i ziarno pogardy

dla snu martwego splatają posłanie,

a kłamstwa mego najpiękniejsze farby

zakryły prawdę. Wtedy spuszczam oczy

i czuję wicher, co przeze mnie wieje,

palący, suchy. O, jakże wy straszne

jesteście, stróże świata, obłoki! Niech zasnę,

niech litościwa ogarnie mnie noc.

Czesław Miłosz

Czego nauczyłem się od Jeanne Hersch? Czesław Miłosz

1. Że rozum jest wielkim boskim darem i że należy wierzyć w jego zdolność

poznawania świata.

2. Że mylili się ci, którzy podrywali zaufanie do rozumu, wyliczając, od czego jest zależny: od walki klas, od libido, od woli mocy.

3. Że powinniśmy być świadomi naszego zamknięcia w kręgu własnych doznań, nie

po to jednak, żeby sprowadzać rzeczywistość do snów i majaków naszego umysłu.

4. Że prawdomówność jest dowodem miłości, a po kłamstwie poznaje się niewolę.

5. Że właściwą postawą wobec istnienia jest szacunek, należy więc unikać

towarzystwa osób, które poniżają istnienie swoim sarkazmem i pochwalają nicość.

6. Że choćby nas oskarżano o arogancję, w życiu umysłowym obowiązuje zasada

ścisłej hierarchii.

7. Że nałogiem intelektualistów dwudziestego wieku było "baratin", czyli

nieodpowiedzialne paplanie.

8. Że w hierarchii ludzkich czynności sztuka stoi wyżej niż filozofia, ale zła filozofia może zepsuć sztukę.

9. Że istnieje prawda obiektywna, czyli z dwóch różnych sprzecznych twierdzeń

jedno jest prawdziwe, drugie fałszywe, z wyjątkiem określonych wypadków, kiedy

utrzymanie sprzeczności jest uprawnione.

10. Że niezależnie od losu wyznań religijnych powinniśmy zachować "wiarę filozoficzną", czyli wiarę w transcendencję, jako istotną cechę naszego człowieczeństwa.

11. Że czas wyłącza i skazuje na zapomnienie tylko te dzieła naszych rąk i umysłu, które okażą się nieprzydatne we wznoszeniu, stulecie za stuleciem, wielkiego gmachu cywilizacji.

12. Że we własnym życiu nie wolno poddawać się rozpaczy z powodu naszych

błędów i grzechów, ponieważ przeszłość nie jest zamknięta i otrzymuje sens nadany jej przez nasze późniejsze czyny.

Czesław Miłosz

"Stwarzanie świata" Czesław Miłosz

Niebianie w Biurze Projektów wybuchają śmiechem,

Bo jeden z nich narysował jeża.

Inny, żeby nie zostać w tyle, śpiewaczkę soprano -

Rzęsy, biust, loki, dużo loków.

Jest to wspaniała zabawa w oceanie musującej energii,

Wśród klasków, wyładowań zapowiadających elektryczność.

Bulgocą kubły groto-farby, groto-pędzle pracują,

Potężny wir niemalże galaktyk za prawie-oknami

I nie doświadczająca chmur czysta jasność.

Dmą w konchy, koziołkują w niby-przestrzeni,

W swoim kraju archetypów, siódmym niebie.

Ziemia już prawie gotowa, jej rzeki błyszczą,

Bory ją porastają, i każde stworzenie z osobna

Czeka na swoją nazwę, i grom przechadza się

Stronami, a stada w trawach nie podnoszą głowy.

Wyistoczają się miasta, wąskie ulice,

Nocnik wylewany z okna, bielizna.

I zaraz autostrady na lotnisko,

Pomnik na skrzyżowaniu, park, stadion,

Dla tysięcy kiedy wstają i ryczą: gola!

Wynaleźć długość, szerokość, wysokość,

Dwa razy dwa i siłę ciążenia,

To i tak dosyć, a tu jeszcze: majtki

Z koronką, hipopotam, dziób tukana,

Okropnymi zębami jeżący się pas cnoty,

Ryba młot, nisko sklepiony hełm,

No i czas, to jest podział na będzie i było.

Gloria, gloria śpiewają istniejące rzeczy.

To słysząc, Mozart siada za piano forte

I komponuje muzykę, która już była gotowa

Wcześniej niż on sam urodził się w Salzburgu.

Gdyby tylko to wszystko trwało. Ale gdzież tam.

Mieni się, mija, krąży w bańce mydlanej

Razem z inwokacją Niebian do śmiertelnych:

"O lekkie plemię, jakże się nad tobą nie litować!

Twoje kolorowe szmaty, twoje tańce,

Niby to wyuzdane a tylko żałosne,

Lustra w których zostaje twarz z kolczykami,

Malowane powieki, rzęsy ułudne.

Tak nie mieć nic prócz miłosnego święta!

Jaka słaba obrona przeciw otchłani!"

A słońce wschodzi i słońce zachodzi.

A słońce wschodzi i słońce zachodzi.

Kiedy oni biegają, biegają.

Czesław Miłosz

ilustracja: Wojciech Siudmak „Stwórca”
http://www.siudmak.ovh.org/index1.html

"Wiara" Czesław Miłosz

Wiara jest wtedy, kiedy ktoś zobaczy

Listek na wodzie albo kroplę rosy

I wie, że one są - bo są konieczne.

Choćby się oczy zamknęło, marzyło,

Na świecie będzie tylko to, co było,

A liść uniosą dalej wody rzeczne.

Wiara jest także, jeżeli ktoś zrani

Nogę kamieniem i wie, że kamienie

Są po to, żeby nogi nam raniły.

Patrzcie, jak drzewo rzuca długie cienie,

I nasz, i kwiatów cień pada na ziemię:

Co nie ma cienia, istnieć nie ma siły.

Czesław Miłosz

"Nadzieja" Czesław Miłosz

Nadzieja bywa, jeżeli ktoś wierzy,

Że ziemia nie jest snem, lecz żywym ciałem,

I że wzrok, dotyk ani słuch nie kłamie.

A wszystkie rzeczy, które tutaj znałem,

Są niby ogród, kiedy stoisz w bramie.

Wejść tam nie można. Ale jest na pewno.

Gdybyśmy lepiej i mądrzej patrzyli,

Jeszcze kwiat nowy i gwiazdę niejedną

W ogrodzie świata byśmy zobaczyli.

Niektórzy mówią, że nas oko łudzi

I że nic nie ma, tylko się wydaje,

Ale ci właśnie nie mają nadziei.

Myślą, że kiedy człowiek się odwróci,

Cały świat za nim zaraz być przestaje,

Jakby porwały go ręce złodziei.

Czesław Miłosz

ilustracja Willem Haenraets

"Miłość" Czesław Miłosz

Miłość to znaczy popatrzeć na siebie,

Tak jak się patrzy na obce nam rzeczy,

Bo jesteś tylko jedną z rzeczy wielu.

A kto tak patrzy, choć sam o tym nie wie,

Ze zmartwień różnych swoje serce leczy,

Ptak mu i drzewo mówią: przyjacielu.

Wtedy i siebie, i rzeczy chce użyć,

Żeby stanęły w wypełnienia łunie.

To nic, że czasem nie wie, czemu służyć:

Nie ten najlepiej służy, kto rozumie.

Czesław Miłosz

"Gucio zaczarowany" 8 Czesław Miłosz

8

Między mną i nią był stół, na stole szklanka.

Spierzchnięta skóra jej łokci dotykała lśniącej powierzchni

W której odbijał się zarys cienia pod pachą.

Kropla potu gęstniała nad falistą wargą.

A przestrzeń między mną i nią dzieliła się nieskończenie,

Hucząca pierzastymi strzałami Eleatów,

Nie wyczerpie jej rok ni sto lat podróży.

Gdybym przewrócił stół, co byśmy spełnili.

Ten akt, nie-akt, bo zawsze potencjalny

Jak zamiar wejścia w drzewo, w wodę, w minerały.

Ale ona też patrzyła na mnie jak na pierścienie Saturna

I wiedziała, że wiem jak nikt nie dosięga.

Tak stanowiona była człowieczość i tkliwość.

Berkeley, 1962

Czesław Miłosz

" A jeżeli" Czesław Miłosz

z cyklu "Ksiądz Serafin"

9.

A jeżeli to wszystko jest tylko snem

Ludzkości o sobie? I my, chrześcijanie,

Śnimy swój sen wewnątrz snu?

I jeżeli nikt nie jest odpowiedzialny za nasze złudzenie,

Z którym schodzimy pod ziemię,

Oczekując, że nas podniesie Wieczna Sprawiedliwość?

Czesław Miłosz

ilustracja: Tomasz Sętowski "Dream"
http://www.setowski.art.pl/content.php?ContentId=10

„Przyjdź Duchu Święty” Czesław Miłosz

Przyjdź Duchu Święty

Zginając (albo nie zginając) trawy,

Ukazując się (albo nie) nad głową językiem płomienia,

Kiedy sianokosy, albo kiedy na podorywkę wychodzi traktor

W dolinie orzechowych gajów, albo kiedy śniegi

Przywalą jodły kalekie w Sierra Nevada.

Jestem człowiek tylko, więc potrzebuję widzialnych znaków,

Nużę się prędko budowaniem schodów abstrakcji.

Prosiłem nieraz, wiesz sam, żeby figura w kościele

Podniosła dla mnie rękę, raz jeden, jedyny.

Ale rozumiem, że znaki mogą być tylko ludzkie.

Zbudź więc jednego człowieka, gdziekolwiek na ziemi

(nie mnie, bo jednak znam co przyzwoitość)

I pozwól abym patrząc na niego podziwiać mógł Ciebie.

Czesław Miłosz

1961

„Spotkanie” Czesław Miłosz

Jechaliśmy przed świtem po zamarzłych polach,

Czerwone skrzydło wstawało, jeszcze noc.

I zając przebiegł nagle tuż przed nami,

A jeden z nas pokazał go ręką.

To było dawno. Dzisiaj już nie żyją

Ni zając, ani ten co go wskazywał.

Miłości moja, gdzież są, dokąd idą

Błysk ręki, linia brzegu, szelest grud-

Nie z żalu pytam, ale z zamyślenia.

Wilno,1937

Czesław Miłosz

ilustracja:
http://wiadomosci.wp.pl/gid,12921793,title,Polska-pod-sniegiem,galeria.html?ticaid=1b640

„Co znaczy” Czesław Miłosz

Nie wie że świeci

Nie wie że lata

Nie wie że jest tym a nie innym.

I coraz częściej z otwartymi ustami,

Z gasnącym papierosem Gauloise,

Nad szklanką czerwonego wina,

Myślę o tym co znaczy być tym a nie innym.

Tak samo było kiedy miałem dwadzieścia lat.

Ale wtedy nadzieja że będę wszystkim,

Może nawet motylem i kosem, przez zaklęcie.

Teraz widzę zapylone drogi powiatu

I miasteczko w którym urzędnik poczty upija się co dzień

Z żalu że jest tożsamy tylko ze sobą.

A gdy tylko gwiazdy zamykały mnie

I gdyby tak się zwykle odbywało

Że jest tak zwany świat i tak zwane ciało.

Gdybym chciał być nie-sprzeczny. Ale nie.

Montgeron,1960

Czesław Miłosz

"Jasności promieniste" Czesław Miłosz

Jasności promieniste,

Niebiańskie rosy czyste,

Pomagajcie każdemu

Ziemi doznającemu.

Za niedosiężną zasłoną

Sens ziemskich spraw umieszczono.

Gonimy dopóki żywi,

Szczęśliwi i nieszczęśliwi.

To wiemy, że bieg się skończy

I rozłączone się złączy

W jedno, tak jak być miało:

Dusza i biedne ciało.

Czesław Miłosz

ilustracja:
http://www.tapeciarnia.pl/

„Tak zwane życie” Czesław Miłosz

Tak zwane życie:

wszystko, co dostarcza tematów operze mydlanej,

nie wydawało mu się godne opowieści,

czy też chciałby mówić, ale nie umiał.

Dziwiły go poplątane historie mężczyzn i kobiet,

ciągnące się aż po migotliwą niepamięć.

Sam umiał tylko zaciskać zęby i znosić,

czekając, aż starość odbierze dramatom znaczenie

i pryśnie opera mydlana

miłości, nienawiści, pokus i zdrad.

Czesław Miłosz

ilustracja:
http://www.garnek.pl/preety27/7920530/zycie-jak-banka-mydlana

"Sens" Czesław Miłosz

- Kiedy umrę, zobaczę podszewkę świata.

Drugą stronę, za ptakiem, górą i zachodem słońca.

Wzywające odczytania prawdziwe znaczenie.

Co nie zgadzało się, będzie się zgadzało.

Co było niepojęte, będzie pojęte.

- A jeżeli nie ma podszewki świata?

Jeżeli drozd na gałęzi nie jest wcale znakiem

Tylko drozdem na gałęzi, jeżeli dzień i noc

Następują po sobie nie dbając o sens

I nie ma nic na ziemi, prócz tej ziemi?

Gdyby tak było, to jednak zostanie

Słowo raz obudzone przez nietrwałe usta,

Które biegnie i biegnie, poseł niestrudzony,

Na międzygwiezdne pola, w kołowrót galaktyk

I protestuje, woła, krzyczy.

Czesław Miłosz

ilustracja: Jim Warren
http://www.jimwarren.com/site/index.php

"Rue Descartes" Czesław Miłosz

Mijając ulicę Descartes

Schodziłem ku Sekwanie, młody barbarzyńca w podróży

Onieśmielony przybyciem do stolicy świata.

Było nas wielu, z Jass i Koloszwaru, Wilna i Bukaresztu,

Sajgonu i Marakesz,

Wstydliwie pamiętających domowe zwyczaje

O których nie należało mówić tu nikomu:

Klaśnięcie na służbę, nadbiegają dziewki bose,

Dzielenie pokarmów z inkantacjami,

Chóralne modły odprawiane przez panów i czeladź.

Zostawiłem za sobą pochmurne powiaty.

Wkraczałem w uniwersalne, podziwiając, pragnąc.

Następnie wielu z Jass i Koloszwaru, albo Sajgonu

albo Marakesz

Było zabijanych ponieważ chcieli obalić domowe zwyczaje.

Następnie ich koledzy zdobywali władzę

Żeby zabijać w imię pięknych idei uniwersalnych.

Tymczasem zgodnie ze swoją naturą zachowywało się

miasto,

Gardłowym śmiechem odzywając się w ciemności,

Wypiekając długie chleby i w gliniane dzbanki nalewając

wino,

Ryby, cytryny i czosnek kupując na targach,

Obojętne na honor i hańbę i wielkość i chwałę,

Ponieważ to wszystko już było i zmieniło się

W pomniki przedstawiające nie wiadomo kogo,

W ledwo słyszalne arie albo zwroty mowy.

Znowu opieram łokcie o szorstki granit nabrzeża,

Jakbym wrócił z wędrówki po krajach podziemnych

I nagle zobaczył w świetle kręcące się koło sezonów

Tam gdzie upadły imperia, a ci co żyli, umarli.

I nie ma już tu i nigdzie stolicy świata.

I wszystkim obalonym zwyczajom wrócono ich dobre imię.

I już wiem, że czas ludzkich pokoleń niepodobny do czasu

Ziemi.

A z ciężkich moich grzechów jeden najlepiej pamiętam:

Jak przechodząc raz leśną ścieżką nad potokiem

Zrzuciłem duży kamień na wodnego węża zwiniętego

w trawie.

I co mnie w życiu spotkało było słuszną karą,

Która prędzej czy później łamiącego zakaz dosięgnie.

Czesław Miłosz

ilustracja "Ulica Paryża" Andrzej Kapela
http://www.artdeco.sklep.pl/p672,obraz-olejny-w-zlotej-ramie-ulica-paryza.html

"Bieg" Czesław Miłosz

Radosny mój bieg po ciemnych parkach jesienią,
Kiedy na ścieżkach igliwie albo szelest liści,
I polany pod dębami pustoszeją,
Gasną sine oka telewizji.
Takiej lekkości kroków nigdy nie miałem,
Chyba dawno, w moje poranki ośmioletniego.
Uniesiony nad ziemię, napojony światłem,
Nie ustaję w napowietrznym biegu.

Nieżyczliwie mnie wita przebudzona jawa.
W dzień o lasce powoli pełznę, astmatyczny.
Ale noc mnie na długie podróże wyprawia
I tam, jak na początku, świat nowy i śliczny.

Czesław Miłosz

ilustracja: Park/Pałac Galiny

 http://www.palac-galiny.pl/index.php/majatek/park/

"Notatnik" Czesław Miłosz

Co można wyrazić? Nic nie można wyrazić.

Ogień pod fajerkami. Nastka smaży bliny.

Grudzień. Przed świtem. W wiosce pod Jaszunami.

Powinienem już umrzeć, a ciągle nie skończona praca.

Od ludzkiej mowy do niemych wierszy jak daleko!

Rozpościera się dolina, znaki, światło.

Nie byłem silny, Panie. Żadnego we mnie męstwa.

Wiodłeś mnie nad otchłanie

I nad niepodobieństwa.

Na zawsze niedojrzały,

Tylko ja wiem jak śmieszny...

Ciepła dolina żyjących wiecznie.

Przechadzają się nad zielonymi wodami.

Mnie rysują na piersi czerwonym tuszem

Serce i znaki łaskawego przyjęcia. Pochwalać.

To chyba tylko zostało

Pamiętającemu, który powoli rozważa

Nieszczęście za nieszczęściem i skąd uderzyło.

Ci ludzie obok nie wiedzą, jak trudno udawać, że nigdy nic, normalność.

Kochałem Pana Boga ze wszystkich sił swoich

na piaszczystych drogach przez lasy.

Gdzie jest pamięć dni, które były twoimi dniami na ziemi,

I sprawiały radość i ból, i były tobie wszechświatem?

Nisko, pod spodem, w czeluści,

Stół, a na nim gruba księga,

I wpisująca w nią ręka...

U bramy

Piekła stała obnażona

Chciałem świat opisać jak u Lukrecjusza,

Ale wszystko się zanadto pokomplikowało,

I wyrazów w słowniku byłoby za mało,

Więc tylko wykrzykiwałem: A jednak się rusza!

Zdejmuje majtki Poliksena

Mówiłem do niej: zawsze Ciebie jedynie kochałem, i teraz wiem,

skąd bierze się utrata.

Moja miłość we śnie, wiewiórka w leszczynie.

Miasta! Nie zostałyście opisane.

Przodem szli dorośli, w swoich głupawych rozmowach.

Płynie rzeka Wilia obojętna.

Litością i odrazą porażony.

Czesław Miłosz

"Walc" Czesław Miłosz

Już lustra dźwięk walca powoli obraca

I świecznik kołując odpływa w głąb sal.

I patrz: sto świeczników we mgłach się zatacza,

Sto luster odbija snujący się bal.

I pyły różowe jak płatki jabłoni,

I skry, słoneczniki chwiejących się trąb.

Rozpięte szeroko jak krzyże w agonii

Szkło ramion, czerń ramion, biel ramion i rąk.

I krążą w zmrużone swe oczy wpatrzeni,

A jedwab szeleści o nagość, ach cyt...

I pióra, i perły w huczącej przestrzeni,

I szepty, wołanie i zawrót, i rytm.

Rok dziewięćset dziesięć. Już biją zegary,

Lat cicho w klepsydrach przesącza się piach.

Aż przyjdzie czas gniewu, dopełnią się miary

I krzakiem ognistym śmierć stanie we drzwiach.

A gdzieś tam daleko poeta się rodzi.

Nie dla nich, nie dla nich napisze ich pieśń.

Do chat drogą mleczną noc letnia podchodzi

I psami w olszynach zanosi się wieś.

Choć nie ma go jeszcze i gdzieś kiedyś będzie,

Ty, piękna, nie wiedząc kołyszesz się z nim.

I będziesz tak tańczyć na zawsze w legendzie,

W ból wojen wplątana, w trzask bitew i dym.

To on, wynurzony z odmętu historii,

Tak szepce ci w ucho i mówi: no patrz.

A czoło ma w smutku, w dalekich lat glorii

I nie wiesz, czy śpiewa tak walc, czy twój płacz.

Stań tutaj przy oknie i uchyl zasłony,

W olśnieniu, widzeniu, na obcy spójrz świat.

Walc pełza tu liśćmi złotymi stłumiony

I w szyby zamiecią zimowy dmie wiatr.

Lodowe pole w brzasku żółtej zorzy

W nagle rozdartej nocy się otworzy,

Tłumy biegnące wśród śmiertelnej wrzawy,

Której nie słyszysz, odgadujesz z ust.

Do granic nieba sięgające pole

Wre morderstwami, krew śniegi rumieni,

Na ciała skrzepłe w spokoju kamieni

Dymiące słońce rzuca ranny kurz.

Jest rzeka na wpół lodami przykryta

I niewolnicze na brzegach pochody,

Nad siną chmurę, ponad czarne wody

W czerwonym słońcu, błysk bata.

Tam, w tym pochodzie, w milczącym szeregu,

Patrz, to twój syn. Policzek przecięty

Krwawi, on idzie, małpio uśmiechnięty,

Krzycz! W niewolnictwie szczęśliwy.

Rozumiesz. Jest taka cierpienia granica,

Za którą się uśmiech pogodny zaczyna,

I mija tak człowiek, i już zapomina,

O co miał walczyć i po co.

Jest takie olśnienie w bydlęcym spokoju,

Gdy patrzy na chmury i gwiazdy, i zorze,

Choć inni umarli, on umrzeć nie może

I wtedy powoli umiera.

Zapomnij. Nic nie ma prócz jasnej tej sali

I walca, i kwiatów, i świateł, i ech.

Świeczników sto w lustrach kołysząc się pali,

I oczy, i usta, i wrzawa, i śmiech.

Naprawdę po ciebie nie sięga dłoń żadna,

Przed lustrem na palcach unosząc się stań.

Na dworze jutrzenka i gwiazda poranna,

I dzwonią wesoło dzwoneczki u sań.

Warszawa, 1942

Czesław Miłosz

ilustracja: walc wiedeński
http://www.fit.pl/taniec/

"Gucio zaczarowany" 4. Czesław Miłosz

4.

Gwiazdy Filemona, gwiazdy Baucis,

Nad ich domem oplecionym korzeniami dębu.

I bóg wędrowny śpiący na łożu z rzemieni,

Twardo, mający pięść za wezgłowie.

Ryjkonosy chrząszczyk napotkał jego sandał

I dąży z trudem przez płaskowyż wygładzony stopą.

Słyszę także dźwięki fortepiano.

Podkradam się mokrą czernią pod dżunglą spirei

Gdzie lezą butle gliniane po holenderskich wódkach.

Ukazuje się panna z kosmykiem na uchu.

Ale mnie, kiedy szedłem na czworakach, wyrosła broda

I mój łuk indiański spróchniał od deszczów i śniegów.

Ona gra i równocześnie, mała, siada na nocniczek,

Koło huśtawki podnosi sukienkę

I ze mną albo swoim kuzynem robi rzeczy nieprzyzwoite.

A już zaraz bardzo siwa na wychudłym przedmieściu

I odjeżdża nie zwlekając tam gdzie jadą wszystkie panny.

Niech stanie się wyspa i wyspa dźwiga się z morza.

Różowość jej skał ma odcień fiołkowy.

Nasiona kiełkują, na pagórkach i kasztan i cedr,

Źródło chwieje paprocią tuż koło przystani.

Na płaskich głazach nad wodą jodłową zatoki

Wylegują się duchy podobne do nurków z ładunkami tlenu.

Jedyna córka czarodzieja, Miranda,

Na osiołku jedzie w stronę groty

Ścieżką usłaną skrzypiącymi liśćmi.

Widzi trójnóg i kocioł i naręcza chrustu.

Zniknij wyspo. Albo silniej: wyspo, zniknij się.

Czesław Miłosz

ilustracja: WYSPA, znalezione na stronie
http://swiat-obrazkow.pl/obrazek-lezaca_kobieta_wyspa_fotomontaz-1-12539-320.html

„Kochaj dzikiego łabędzia” Czesław Miłosz

Z Robinsona Jeffersa

„Wstręt mam do moich wierszy, do każdego słowa.

Och blade, kruche kredki, zawsze nadaremnie

Falistą linię trawy chciały narysować

I ptaka, jak się stroszy w pierwszym białym świetle.

Och popękane moje zakopcone lustra.

Niech bym nie splendor rzeczy, odbłysk jeden chwytał.

Niezdarny ja myśliwy, z wosku moja kula.

Gdzie piękność lwa, lot łabędzia, huragan skrzydeł?”

-Ten dziki łabędź świata nie cel myśliwemu.

Lepsze kule niż twoje w białą pierś godziły.

Lepsze lustra niż twoje pękały w płomieniu.

Wstręt- do siebie, czy ważne? Umysł, który słyszy

Grzmot i muzykę skrzydeł, oko, co pamięta

To kochać masz. Kochaj dzikiego łabędzia.

Czesław Miłosz

ilustracja: Wilhelm List "Apollo oczarowujący łabędzie"
http://andrzejosinski.wordpress.com/2009/04/20/gustaw-mahler-czwarta-i-piata-symfonia-wedlug-norringtona/